«

»

Tentoonstelling Van hun voetstuk – Archeologie Nederland

Museum het Valkhof in Nijmegen heeft een prachtige expositie over het belang en gebruik van brons aan de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. De tentoonstelling Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt geeft een inkijk in de bijzondere wereld van het Romeinse brons.

De achtergrond van de expositie is een mooi verhaal. Een Duitse jongen genaamd Johannes Stock deed in 1997 een opmerkelijke vondst, bij een beekje in de buurt van Aalen vond hij een grote bronzen neus. Deze vondst leidde er uiteindelijk toe dat er een grootschalig internationaal onderzoeksproject kwam. Het was het eerste systematische onderzoek naar fragmenten van bronzen beelden in het noordelijke gedeelte van het Romeinse Rijk. Voor het onderzoek zijn duizenden fragmenten onderzocht, vondsten uit het gebied van Zwitserland tot aan de Nederlandse Noordzeekust. De fragmenten zijn in een databank verwerkt en met de nieuwste technologieën bestudeerd, wat tot nieuwe resultaten en bevindingen heeft geleid. Dankzij het onderzoek is bijvoorbeeld aangetoond hoeveel bronzen beelden er in de Romeinse legerkampen en nederzettingen in het noordelijke provincies hebben gestaan, hoe deze beelden werden gemaakt, hoe ze eruit zagen en welke invloed ze hebben gehad op de bewoners.

Opstelling Van hun voetstukDe resultaten geven onder andere aan dat er meer bronzen beelden waren dan voorheen werd gedacht. Zo zijn er niet alleen keizerbeelden gevonden, maar ook beelden van de vrouwen van keizers, atleten en dieren. De tentoonstelling heeft deze bevindingen mooi weergegeven met voorbeelden en aanvullende informatie. De expositie is opgedeeld in meerdere ruimtes, die elk een thema hebben om de toeschouwer zodoende specifieke informatie te geven.

Van hun voetstuk

Het onderzoek is uiteindelijk vertaald in een prachtige tentoonstelling om de resultaten en bevindingen aan het grote publiek te tonen. De tentoonstelling zet restanten van levensgrote bronzen beelden centraal die zijn gevonden in de noordelijke regio’s van het Romeinse Rijk. Ook worden er kleinere bronzen voorwerpen en beeldjes getoond. Een van de topstukken is het bronzen beeld van keizerin Agripinna, moeder van Nero. Het gedetailleerde beeld is bijna twee meter hoog, en is opvallend goed bewaard gebleven. Het stond in het theater van Heraculeum, samen met andere beelden van de keizerlijke familie. Door de uitbarsting van Vesuvius heeft het beeld van Agripinna als een van de weinige Romeinse bronzen beelden de tijd doorstaan. Het geeft een idee hoe bronzen beelden er in de Romeinse tijd uit hebben gezien. Helaas zijn er in de noordelijke regionen niet veel hele bronzen beelden teruggevonden, maar wel ontzettend veel fragmenten ervan. Brons blijkt het favoriete materiaal voor standbeelden te zijn geweest om personen en goden te vereren.

Agrippina in Museum het Valkhof

Bronzen beeld van Agrippina afkomstig uit Herculaneum, nu in Museum het Valkhof.

Maar niet alleen de bronzen beelden en fragmenten zijn weergegeven op de expositie. Met name aan het proces van het maken van brons in de Romeinse tijd is veel aandacht besteed. De expositie geeft een goede inkijk in de wereld van het brons door middel van modellen van bijvoorbeeld een ambachtshuis, een wasmodel en gietmallen. Het geeft op een interessante wijze stap voor stap weer hoe in de Oudheid bronzen beelden werden gemaakt. Het hele proces wordt goed uitgelegd en uitgebeeld: van het maken van bronslegering tot het plaatsen van het bronzen beeld op zijn voetstuk. Bezoekers kunnen de verschillende productieprocessen aanschouwen en ervaren. Een mooi voorbeeld is het eindproduct van een bronzen hoofd, de bezoekers mogen proberen het stuk beeld op te tillen om het materiaal te beleven.Brons: Van hun voetstuk

Het onderzoek en de tentoonstelling hebben laten zien dat er overal bronzen beelden stonden in de provincies. Niet alleen in heiligdommen en grote centra, zoals eerst werd aangenomen, ze waren overal te vinden en in grote aantallen. Echter hebben maar weinig bronzen beelden de Oudheid overleefd, slechts een gedeelte van de totale omvang is terug gevonden en daarbij meestal ook maar een fragment. Beelden van keizers die de damnatio memoriae ondervonden zijn kapot geslagen en in latere tijden zijn veel van deze beelden vernield om het brons te hergebruiken voor munten of nieuwe beelden. Maar de vele duizenden fragmenten tonen aan dat ze ooit wijdverbreid aanwezig waren en een speciale plek hadden in de maatschappij van de noordelijke provincies van het Romeinse Rijk. Zoals de tentoonstelling ook weergeeft heeft het onderzoek een verdwenen wereld weer zichtbaar gemaakt.

Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt is nog tot 21 juni te bezichtigen in Museum het Valkhof in Nijmegen. Het is een echte aanrader, en voor jong en oud toegankelijk door de mooie weergave van de beelden, goede en duidelijke uitleg en de interactieve opstelling.

Auteur:

  • Meer informatie over de tentoonstelling Van hun voetstuk is te vinden op www.valkhofmuseum.nl
  • Het verhaal achter het bronzen beeld van Agrippina is hier te lezen.
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (4 votes cast)
Tentoonstelling Van hun voetstuk - Archeologie Nederland, 9.0 out of 10 based on 4 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *