Nineveh Hoofdstad van een wereldrijk

Nineveh: hoofdstad van een wereldrijk

Nineveh, ooit de grootste stad ter wereld, herrijst deze winter in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden. Voor het eerst sinds de ontdekking van de oude stadsruïnes in Irak, ruim 180 jaar geleden, werden 250 van Nineveh’s topstukken uit internationale musea weer bij elkaar gebracht.

In de oudheid was Nineveh al beroemd om haar prachtige paleizen, tempels, tuinen en indrukwekkende stadsmuren. De expositie Nineveh – hoofdstad van een wereldrijk in het RMO laat de bezoeker kennismaken met deze bijzondere stad en haar lange geschiedenis.

Rijk verleden 

Lang voordat de wereldrijken van Alexander de Grote en de Romeinen het Middellandse Zeegebied beheersten, was er in het Nabije Oosten een machtig imperium: Het Assyrische Rijk (2000 v.Chr.-609 v.Chr.). Het strekte zich uit van de Middellandse Zee tot het Iraanse binnenland, en van Turkije tot Egypte. Rond 700 v.Chr., onder het bewind van koning Sennacherib (ca. 705-681 v.Chr.), werd Nineveh de hoofdstad van dit wereldrijk. Met meer dan 100.000 inwoners was het de grootste en belangrijkste stad ter wereld.

Erg lang mocht het niet duren. In 612 v.Chr. werd Nineveh verwoest door vijanden van het Assyrische Rijk. Aan de overkant van de Tigris verrees een nieuwe stad, Mosul, die in de daaropvolgende duizend jaar zou uitgroeien tot de belangrijkste stad in de regio. Nineveh raakte in de vergetelheid, maar de verhalen over Nineveh bleven tot de verbeelding spreken.

Kleitablet uit NinevehVanaf 1842 werd er begonnen met archeologisch onderzoek in Nineveh; onderzoek dat decennialang uitgevoerd zou worden door archeologische teams uit verschillende landen. De vondsten raakten dan ook verspreid over talrijke musea in de wereld. De tentoonstelling in het Leidse RMO, onder de patronage van UNESCO, brengt vele van deze vondsten voor het eerst weer bij elkaar. Te bewonderen zijn tientallen reliëfs uit de paleizen, imposante beelden van gevleugelde stieren, een gouden dodenmasker, zeldzaam ivoren inlegwerk, wapentuig en sieraden, en kleitabletten uit de oudste bibliotheek ter wereld.

Nineveh tot leven gebracht

Nineveh is een mooie, open tentoonstelling. Door de combinatie van authentieke items, replica’s, reconstructies en computeranimaties komt het oude Nineveh weer tot leven en krijgt de bezoeker een beeld van hoe de stad er in haar hoogtijdagen uit zal hebben gezien. De ontwikkeling van de stad en haar uiteindelijke verwoesting wordt uitgebreid en helder toegelicht. Ook krijgt de bezoeker met behulp van originele opgravingsvideo’s, foto’s en prenten een beeld van de bijna twee eeuwen aan opgravingsgeschiedenis in het huidige Irak. Het is dan ook een tentoonstelling die een breed publiek zal aanspreken.

Prent van archeologisch onderzoek in Nineveh

De bezoeker krijgt de mogelijkheid om gebruik te maken van een audiotour, met uitgebreide informatie over de tentoonstelling. Klein minpunt is dat deze werken met een kleine speaker, in plaats van een koptelefoon. Nu hoor je tijdens het rondlopen in de tentoonstellingsruimte steeds flarden van de audiotour voorbij komen, wat storend kan zijn. Daarnaast zouden enkele van de zalen wat beter verlicht kunnen zijn, met name de tweede zaal, die gewijd is aan de aanwezigheid van Nineveh in de kunst en literatuur. Hoewel hier ruime aandacht aan wordt gegeven, blijf dit nu letterlijk onderbelicht.

Hoop voor de toekomst

Er is in de tentoonstelling bijzondere aandacht voor de verwoesting die IS in 2016 aanrichtte, toen vrijwel alle zichtbare resten van Nineveh met bulldozers werden vernield. Dit kwam slechts een jaar na de vernieling die in het Mosul museum plaatsvond, waarbij onder andere veel Assyrische museumstukken verloren gingen. Nadat de bezoeker de bijzondere geschiedenis van Nineveh heeft doorlopen is dit een confronterende, maar indrukwekkende wending in het verhaal van deze voormalige wereldstad. Deze aandacht voor erfgoed in crisissituaties maakt de tentoonstelling ontzettend actueel.

De Nineveh-tentoonstelling weet echter op een positieve toon af te sluiten. Zo is er ruime aandacht voor de rol van moderne technieken zoals 3D-printing bij het behoud van het verleden voor de toekomst. De laatste zaal bestaat dan ook uit een prachtige reconstructie van enkele versierde wanden van een Nieuw-Assyrische paleiszaal, in 3D en in kleur, die onder andere in samenwerking met de Technische Universiteit Delft werd vervaardigd.

Museumstuk uit tentoonstelling NinevehZoals de afsluitende tekst van de tentoonstelling stelt: “Nineveh leeft voort. De stad is onvergetelijk, haar verhalen onsterfelijk. Hopelijk blijft Nineveh nog duizenden jaren een bron van bewondering en inspiratie.”

De tentoonstelling ‘Nineveh – hoofdstad van een wereldrijk’ is nog tot en met 25 maart 2018 te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Bezoek voor meer info en speciale activiteiten www.rmo.nl/nineveh

Auteur: Lisa Huberts

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
Tentoonstelling Nineveh: hoofdstad van een wereldrijk, 10.0 out of 10 based on 1 rating

Eén gedachte over “Tentoonstelling Nineveh: hoofdstad van een wereldrijk”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *