Romeinse Katakomen

In het Zuid-Limburgse Valkenburg ligt op loopafstand van het treinstation een bijzonder museum: Museum Romeinse Katakomben. Van buitenaf is onmogelijk te zien hoe uitgestrekt het museum is, want de daadwerkelijke collectie ligt ondergronds verscholen. Daar bevinden zich ruim 60 replica’s van Romeinse crypten.

Geschiedenis van het museum              

De geschiedenis van het museum, waaraan aan het begin van de rondleiding door de catacomben enige aandacht wordt besteed, is een verhaal op zich. Het werd begin vorig eeuw gesticht door econoom en archeoloog Jan Diepen, een telg uit een Tilburgse textielhandelaarsfamilie. Deze familie had een villa en bijbehorende grond aangekocht in Valkenburg, waar in deze periode het toerisme opkwam. Diepen deed het idee voor het museum op tijdens een bezoek aan Rome, waar hij de originele Romeinse catacomben bezocht. Deze waren in de eerste tot vierde eeuw n.Chr. in gebruik geweest als begraafplaats en tot de negende eeuw als pelgrimsoord. Daarna verdwenen ze voor lange tijd in de vergetelheid, pas in de zestiende en negentiende eeuw werden ze herontdekt. Op het terrein van de villa van zijn familie liet Diepen in de mergel replica’s maken van meer dan 60 Romeinse crypten.Diepens doel was om deze replica’s zo exact mogelijk te maken. Daartoe werd zelfs de entree van het gangenstelsel zoveel mogelijk opgebouwd als de ingang in Rome.De bekende architect Pierre Cuypers werd bereid gevonden om op te treden als supervisor van het project.

De rondleiding

Museum Romeinse Katakomben kan alleen onder begeleiding bezocht worden. Door een deskundige gids wordje als bezoeker rondgeleid door de wirwar van ondergrondse gangen. De basisrondleiding doet in één uur zo’n acht van de zestig crypten aan. Onderweg komt men langs een groot aantal nisgraven, de zogeheten loculi, maar centraal staan de grotere, rijkere crypten, de arcossolia. In het museum worden de fresco’s uit deze grafmonumenten getoond zoals deze in 1908 door Diepen werden aangetroffen, inclusief de beschadigingen uit de tijd. De rondleiding voert langs zowel heidense als christelijke graven, waarbij de gids uitleg geeft over de bijbehorende symboliek in de muurschilderingen en vertelt over de achterliggende geschiedenis van het graf. Vanaf de Januarius-crypte krijgt de rondleiding een duidelijke verhaallijn rondom een aantal pauselijke graven en martelaarscrypten. Slotstuk zijn een schuilkerk en een tijdelijke expositie over de restauratie van de Capella Graeca.

De soms smalle gangen, die samen een waar ondergronds doolhof vormen, en de verlichting, die hoofdzakelijk wordt geleverd door de zaklampen en mijnlamp van de gids en bezoekers, zorgen voor een bijzondere sfeer. Noemenswaardig is dat tegen het einde van de rondleiding ook nog enkele sporen uit een recenter, niet-Romeins verleden zichtbaar zijn.

Museum Romeinse Katakomben in Valkenburg is zeker een bezoek waard. De basisrondleiding is goed opgezet en bevat veel informatie, ook al leidt deze langs slechts acht van de tientallen crypten. Ook voor bezoekers met een gedegen kennis van geschiedenis biedt de rondleiding nog veel nieuws.
Naast de basisrondleiding worden ook themarondleidingen aangeboden die langs andere crypten leiden. Ook organiseert Museum Romeinse Katakomben regelmatig tentoonstellingen in samenwerking met kunstenaars en wetenschappers.

Auteur: Afra de Mars

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *