«

»

Rome aan de Noordzee

Rome aan de Noordzee. Burgers en barbaren te Velsen is een overzicht ruim 50 jaar onderzoek naar de twee Romeinse kampen in Velsen. De auteur Arjen Bosman is van jongs af aan begeesterd met de plaats. In het rijk geïllustreerde werk beschrijft hij deze uitzonderlijke vindplaats.

Rome aan de Noordzee

Als kind ging Arjen Bosman al met zijn ouders mee naar de opgravingen in Velsen. Later groef hij zelf mee en promoveerde op het culturele vondstmateriaal. Er zullen weinig mensen zo ingevoerd zijn op Romeins Velsen en dat is te merken aan de inhoud van Rome aan de Noordzee.

Van de forten in Velsen is niets meer te zien. Een informatiebord in een veld bij de Wijker- en Velsertunnel is de enige herinnering ter plekke. In het RMO in Leiden en in Huis van Hilde in Castricum zijn een aantal vondsten te bezichtigen. Een bijzondere en uitgebreid onderzochte site als Velsen verdient meer aandacht en daarom is er nu Rome aan de Noordzee.

De geschiedenis van Velsen begint in 15 na Chr. Het zijn de hoogtijdagen van het vroege keizerrijk en de Romeinen zijn uit op wraak na de nederlaag in het Teutoburgerwoud. Aan de oevers van het Oer-IJ bouwt men een vlootbasis in het kader van de verovering van Germanië. In het eerste hoofdstuk schetst Bosman de context bij de aanleg van het fort. Ze kozen een strategische plaats bij de goedgezinde Friezen. Controle over het nabijgelegen inheemse heiligdom in Velserbroek was waarschijnlijk ook een belangrijke factor.

Velsen 1

Illustratie Velsen 1 door Graham Sumner

Het eerste fort heeft de naam Velsen 1 gekregen en de archeologische rijkdom is indrukwekkend. De uitgebreide havenwerken, het badgebouw, de verdedigingswerken, zelfs de waterputten zijn teruggevonden en gedocumenteerd. Het fort is uiteindelijk deels verwoest en vervolgens ontmanteld en verlaten. Er zijn sterke aanwijzingen dat het einde van Velsen 1 overeenkomt met een meeslepende episode uit Tacitus over een aanval van de Friezen op Flevum in 28. Archeologisch is het gevecht onder andere te volgen aan de hand van de verspreiding van de slingerkogels. Naarmate de strijd duurde werden de kogels van een slechtere kwaliteit. Dicht bij de fort zijn zelfs kogels gevonden in de vorm van vingertoppen. Blijkbaar was de strijd penibel en moesten er in alle haast geïmproviseerde kogels worden gegoten in met de vingers gemaakte kuiltjes in de grond.

Rond 37 wordt verderop een nieuw fort aangelegd, Velsen 2. Dit fort is minder goed bewaard en minder uitgebreid onderzocht waardoor er nog veel vragen zijn. Velsen 2 maakte waarschijnlijk onderdeel uit van de activiteiten in aanloop naar de verovering van Brittannië. De verschillende vraagstukken rondom Velsen 2 worden duidelijk uiteengezet in door Bosman. In het gehele werk wordt sowieso scherp gekeken naar archeologische en historische bewijsstukken. Nergens springt Bosman te snel naar conclusies. Onder keizer Claudius trekken de Romeinen zich terug achter de Rijn en wordt Velsen 2 ook verlaten.

In de laatste twee hoofdstukken wordt het leven van de Romeinen en Friezen binnen en buiten het kamp gereconstrueerd. De vele prachtige afbeeldingen laten zien hoe gevarieerd en rijk het vondstmateriaal is. Het dieet van de soldaten in het kamp is grotendeels gereconstrueerd aan de hand van het afval uit de haven. Er is volop aardewerk gevonden, soms met een inscriptie van de eigenaar. Heel bijzonder is ook een plank met daarop het oudste alfabet van Nederland.

Oordeel

Rome aan de Noordzee. Burgers en barbaren te Velsen vertelt “het verhaal van honderden mannen die in woelige tijden waren neergezet op een vreemd stukje grond, omringd door op zijn minst wantrouwige bewoners”. Het is een compleet overzicht van het archeologisch onderzoek .

Auteur:

Bestellen

Bestellen bij Bol.com Rome aan de Noordzee. Burgers en barbaren te Velsen –  Arjen Bosman €24,95
Bestellen
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (4 votes cast)
Rome aan de Noordzee, 9.0 out of 10 based on 4 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *