«

»

Mietjes, monsters en barbaren

Heeft de oudheid nog betekenis? Toon van Houdt weerspiegelt op deze vraag in Mietjes, monsters en barbaren. Hoe we de klassieke oudheid gebruiken om onszelf te begrijpen. Ook wij hebben weer een eigen draai aan de oudheid gegeven.

Als classicus en cultuurhistoricus aan de Katholieke Universiteit Leuven heeft Toon van Houdt zich jarenlang verdiept in de naleving van de klassieke oudheid. Een deel van zijn onderzoek verwerkt hij in Mietjes, monsters en barbaren. Het boek is een receptiegeschiedenis waarin een aantal facetten van de naleving van de klassieke traditie in de geschiedenis van het westen worden bekeken.

Waarom een receptiegeschiedenis? Het genre blijkt populair vanwege de bezorgdheid over de huidige status van de klassieken. In de inleiding van Mietjes, monsters en barbaren schets Van Houdt de problematiek. Opvallend is dat de aandacht voor de oudheid onverminderd groot is. Denk bijvoorbeeld aan de mensenrechten en de democratie of aan videospellen en architectuur. Problematisch is wel dat tegenwoordig de band met de oudheid erg oppervlakkig is. In het verleden was de oudheid een inspiratiebron, “een hefboom voor nieuwe ideeën”. Het verlies aan status en functie is een reden om te reflecteren op de omgang met de oudheid in het verleden.

Mietjes, monsters en barbaren is geen betoog voor de klassieken. Van Houdt verwoordt zijn motieven sterk verderop in zijn inleiding. Een academicus hoort zijn inzichten ook buiten de eigen discipline bekend te maken aan een breder publiek. Door zich te mengen in het cultureel-maatschappelijke leven kan een academicus ervoor zorgen dat de oudheid en haar receptie voortleven en mogelijk leiden tot een minder oppervlakkige receptie.

In Mietjes, monster en barbaren worden een aantal grote thema’s binnen de receptiegeschiedenis van de klassieke oudheid chronologisch behandeld. Allereerst wordt de ontdekking en verovering van de Nieuwe Wereld uitgediept. De antieke geschriften gaven in het begin van de vroegmoderne tijd aanzet tot de ontdekkingsreizen en hadden een grote invloed op de gevormde gedachten over de ontdekkingen. Het tweede thema omvat gezondheid en ziekte. Een diepgewortelde antieke gedachte is bijvoorbeeld dat geestelijke gezondheid wordt weerspiegeld door lichamelijke gezondheid en andersom. Als derde behandelt Van Houdt de beleving van seksualiteit en liefde. Opvattingen over homoseksualiteit en gender, de psychoanalyse, allen hangen nauw samen met ideeën uit de oudheid. Het vierde thema gaat over het concept van de nieuwe orde en mens uit de 20e eeuw. Het fascisme en nazisme, maar ook de daaropvolgende tegenbeweging waarin democratie en mensenrechten opkomen, zagen hun wortels tot in de klassieke oudheid reiken. Tot slot wordt ook de geschiedenis van de Verenigde Staten die uitgemond is in een cultuuroorlog tussen conservatieven en democratie in het licht van de klassieke bezien.

Oordeel Mietjes, monsters en barbaren

Heeft de oudheid nog betekenis? Mietjes, monsters en barbaren levert volop munitie voor een positieve beantwoording. Ons denken over bijna alle aspecten van het leven zijn doordrongen van antieke concepten. Bovendien blijven we spelen met de oudheid om contemporaine problemen te duiden. En inderdaad heeft Van Houdt gelijk wanneer hij stelt dat in het verleden veel inventiever werd omgesprongen met de Grieks-Romeinse oudheid. Het loont dus om terug te kijken.

Auteur:

Bestellen

Bestellen bij Bol.com Mietjes, monsters en barbaren – Toon van Houdt €22,50
Bestellen
Bestellen bij Ebook Mietjes, monsters en barbaren – Toon van Houdt € 14,99
Bestellen
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.7/10 (3 votes cast)
Mietjes, monsters en barbaren, 9.7 out of 10 based on 3 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *