«

»

Julianus, de laatste heidense keizer – Daan den Hengst

Recent is de vertaling van Ammianus Marcellinus geschreven door Daan de Hengst verschenen bij uitgeverij Athenaeum. Julianus, de laatste heidense keizer. Nadagen van een wereldrijk ofwel Res Gestae is een van de laatste grote geschiedeniswerken van het Romeinse Rijk. De nadagen in de vierde eeuw na Chr. gaan gepaard met binnenvallende barbaren, usurpatoren en een groeiend christendom.  

Ammianus en Julianus

Ammianus Marcellinus werd rond 325 geboren in het Griekstalige oosten van het Romeinse Rijk. Voor zijn schrijverschap had hij een succesvolle militaire carrière achter de rug. Als lid van de protectores domestici maakte hij deel uit van een elitekorps van persoonlijke bodyguards en stafofficieren van keizer Constantius II. Hieruit valt af te leiden dat Ammianus afkomstig was uit een gegoede familie met krijgsfaam, omdat dat dit de voorwaardes waren voor een plaats in het korps. In deze functie vocht Ammianus onder zijn beschermheer, de Romeinse generaal Ursicinus, mee in verschillende oorlogen in het oosten.

Een tweede belangrijke figuur in het leven van Ammianus is de keizer Julianus Apostata. Julianus regeerde van 316 tot 363 na Chr. en volgde Constantius II op. Hij staat bekend om zijn beleid waarin hij de traditionele Romeinse religie probeerde te herstellen ten koste van het christendom. Ammianus kon zich als heiden goed vinden in het beleid van Julianus en diende in zijn leger tot 363. Tijdens zijn pensioen vestigde Ammianus zich rond 390 in Rome en schreef daar zijn belangrijkste werk; de Res Gestae.

Res Gestae

Het was de bedoeling van Ammianus om met zijn Res Gestae het geschiedeniswerk van Tacitus aan te vullen. Hij pakt in zijn werk de draad op waar Tacitus gebleven was, namelijk bij de regering van Nerva vanaf 96. Helaas zijn de eerste veertien boeken van de Res Gestae niet bewaard. De overige boeken bestrijken de periode 353 tot 378 na Chr. Vijf keizers staan hierin centraal; Constantius II, Julianus Apostata, Jovianus, Valentinianus en Valens.

De geschiedenis beschrijft het Romeinse Rijk in de Late Oudheid. Deze periode staat in het teken van grote hervormingen van het bestuur en leger door onder andere Diocletianus en Constantijn de Grote. Daarnaast vonden de grote volksverhuizing plaats, Germaanse stammen trokken het West-Romeinse Rijk binnen op zoek naar fortuin. Ammianus beschrijft de verschillende conflicten met bijvoorbeeld de Alemannen. Tot slot is er het groeiende christendom dat dankzij de keizers een bevoorrechte positie krijgt. Toch is de Romeinse religie nog lang niet dood en droomt onder andere keizer Julianus van een ‘heidense’ renaissance.

Oordeel

Emeritus hoogleraar Daan den Hengst waagde zich aan een Nederlandse vertaling van de Res Gestae. En het resultaat mag er zijn. Het is even wennen aan de stijl van Ammianus die is bewaard in de vertaling. Hij schrijft wollig, chaotisch en soms moet een passage meerdere keren worden gelezen. Het kost dus enige moeite om door het werk heen te komen. Echter blijft het verslag boeien door de boeiende verhalen. Bijvoorbeeld het verslag van de strijd tegen de Perzen waar Ammianus persoonlijk in mee heeft gevochten. Of de kritiek van Ammianus op zijn keizer en held Julianus wat betreft de houding ten opzichte van de christenen.

Het uitgebreide notenapparaat zorgt voor de nodige context bij de geschiedenis. Daarnaast staat achterin het werk een persoons- en geografisch register, plus de nodige kaarten en tekeningen. Een laatste fijne aanvulling is de uitgebreide inleiding waarin onder andere wordt geschreven over de moeilijkheden bij het vertalen. Dit alles maakt het een aanrader voor wie geïnteresseerd is in de nadagen van het Romeinse Rijk.


Auteur:

Bestellen:

Bestellen bij Bol.com Julianus, de laatste heidense keizer. Nadagen van een wereldrijk – Daan den Hengst € 39,95
Bestellen
Bestellen bij Ebook Julianus, de laatste heidense keizer. Nadagen van een wereldrijk – Daan den Hengst € 19,99
Bestellen

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.8/10 (16 votes cast)
Julianus, de laatste heidense keizer - Daan den Hengst, 8.8 out of 10 based on 16 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *