Iran – bakermat van de beschaving

Iraanse archeologie is het onderwerp van de nieuwe expositie van het Drents Museum. Tot 18 november 2018 zijn vondsten te zien die de hoogwaardige beschaving van Iran illustreren. De unieke stukken zijn bruiklenen van het National Museum of Iran in Teheran en representeren de periode van 10.000 v. Chr. tot 1700 na Chr. Het overgrote deel van deze vondsten is nooit eerder buiten Iran getoond.

Bakermat van de beschaving

Terwijl de Drent grommend door de venen ploeterde en in druipende regen op zoek was naar een handvol bessen, koos de Iraniër, warm en droog in zijn hutje, zorgvuldig het lekkerste maaltje van zijn voorraadplank. De neolithische revolutie begon in Iran al rond 10.000 jaar v. Chr. Jagen en verzamelen maakte plaats voor permanente vestiging en landbouw. Pas in 5.300 v. Chr. begon deze ontwikkeling in Nederland. Rond 5.000 v. Chr. intensiveerde in Iran de landbouw en legde men kanalen aan om de droge grond van het Iraanse hoogland te bevloeien. Vooral bijzonder is de manier waarop de mens vanaf 1.000 v. Chr. de natuur naar zijn hand zette, door de aanleg van een ingenieus watersysteem, de qanats.

Rijkdom

Bijna 200 vondsten zijn groepsgewijs per periode gepresenteerd. De verschillende perioden zijn echter niet in een chronologisch tijdsperspectief geplaatst. Daardoor ontstaat een algemeen beeld van een voortdurend hoogwaardige beschaving, zonder de ontwikkeling hiervan te benadrukken. De tentoongestelde collectie bevat prachtige vondsten. Een voorbeeld hiervan is een aardewerken pot uit 5000-6000 v. Chr. Het conserveren van voedsel in potten, sinds 7000 v. Chr., betekende een grote voorwaartse stap voor de mensheid. De ontwikkeling van het schrift sinds 7000 v. Chr. duidt eveneens op grote vooruitgang. Een kleibulle uit 3200 v. Chr. en een kleitablet met spijkerschrift uit 680-645 v. Chr. illustreren het belang van geschreven woorden. Tot slot zijn er veel gouden voorwerpen te bewonderen, zoals een massief gouden rhyton (drinkbeker) uit 559-311 v.Chr van maar liefst 2 kg, die de grote rijkdom en artistieke vaardigheid van Iran representeren.

Beautycase

Dwalend over een bazaar observeer je de schatten van Iran. Door de speelse uitstalling van de vondsten, verspreid over de ruimte en zonder chronologische volgorde, zoek je ongedwongen je eigen weg. Ook op een drukke dag heb je daardoor de mogelijkheid om alles goed te bekijken. De ruimte is mooi aangekleed met een overdaad aan Perzische tapijten en een metalen bogenconstructie. Veelal informatief en boeiend zijn de begeleidende teksten, zij het soms wat al te fraai geschreven (‘Wat er in dit zilveren potje bewaard werd, weten we niet. Het kan zo maar in de beautycase van een Perzische schone uit de ijzertijd hebben gezeten’). Van toevoegende waarde is ook de film, die heel wat losse eindjes aan elkaar verbindt en toch nog voor wat chronologie zorgt. Ook leuk zijn een zestal kleine filmpjes waarin Nederlandse Iraniërs worden geïnterviewd. Ondanks het zelf geopperde slechte imago blijken Iraniërs, naast nationalistisch en ijdel, ontzettend vriendelijk.

Vooruitgang

Bij de verder prachtige presentatie van van unieke vondsten is juist de uitwerking van de expositietitel vrij summier. In die context was het aannemelijk geweest als de vondsten gegroepeerd waren rond de wording van de civilisatie. Grote vooruitgang was bijvoorbeeld mogelijk door verbetering van landbouwgronden, conservering in aardewerken potten en de uitvinding van het schrift. Nu zijn deze revoluties slechts incidenteel vermeld op het informatiebordje bij de losse vondsten zelf. Deze kanttekening ten spijt, is het bezichtigen van de bijzondere Iraanse relicten zeer de moeite waard.

 

Auteur: Mart Kwakkel

 

 

Meer lezen:

https://drentsmuseum.nl

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *