«

»

Het leven van Apollonius van Tyana – Simone Mooij-Valk

Charismatisch filosoof, ontdekkingsreiziger en tegenhanger van Jezus. Zo staat Apollonius van Tyana bekend. Simone Mooij-Valk vertaalde het werk van zijn biograaf Philostratus met de titel Het leven van Apollonius van Tyana bij uitgeverij Athenaeum.

Een mysterieus manuscript

Lucius Flavius Philostratus (ca. 170 tot 250 na Chr.) was in zijn tijd een vooraanstaand beroepsredenaar. Al reizende etaleerde hij zijn vaardigheden in het Romeinse Rijk. Net als andere redenaars trad hij op in drukbezochte wedstrijden in retorica. Voor deze opleving in openbare welsprekendheid introduceert Philostrats zelf de term tweede sofistiek. Dankzij zijn talent en goede komaf kon hij uiteindelijk plaatsnemen in de intellectuele hofhouding van keizerin Julia Domna.

Keizer Septimius Severus en zijn vrouw waren geïnteresseerd in de religieuze en mystieke bespiegelingen van filosofen en wiskundigen. Ze verzamelden de grootste geleerden van hun tijd, waaronder Philostratus, om zich heen. Philostratus schrijft dat de keizerin hem persoonlijk vraagt een interessant maar onbekend manuscript uit te werken. Deze notities zijn van de mysterieuze Damis, een volgeling van de charismatische filosoof Apollonius van Tyana (ca. 2 tot 98 na Chr.). In zijn memoires beschrijft Damis zijn ervaringen met zijn meester.

De heilige Apollonius

Apollonius trok in de 1e eeuw na Chr. als wijsheidsleraar, profeet en wonderdoener rond in het Romeinse Rijk. Hij was filosoof en volgeling van Pythagoras wiens religieuze en ascetische traditie weer opleefde in deze periode. Damis zou hem als volgeling hebben onder andere vergezeld in de reis naar India op zoek naar wijsheid. Echter is het de vraag of Damis echt heeft bestaan en geen verzinsel is van Philostratus.

Het leven van Apollonius van Tyana is een aaneenschakeling van wonderlijke gebeurtenissen. In zijn eigen tijd kreeg Apollonius al bovennatuurlijke eigenschappen toegewezen. Het werk van Philostratus versterkt deze mythe. Apollonius blinkt uit in wijsheid en vroomheid. Zo volgde hij de Pythagorese leefregels nauwgezet: geen bloedige offers, geen wijn en vlees, een zwijgperiode van vijf jaar en een celibatair leven. In alle streken waar Apollonius komt, verricht hij wonderen. In Knidos, vlakbij Kos, genees hij bijvoorbeeld een man van zijn liefde voor een beeld van Aphrodite. Ook blijkt Apollonius over voorspellende gaven te bezitten wanneer hij keizer Titus vertelt hoe hij zal sterven. Naast Titus ontmoet Apollonius ook minder vriendelijke keizers zoals Nero en Domitianus en durft hen openlijk aan te vechten.

Wat is dan de relatie tussen Apollonius en Christus? Het werk van Philostratus blijkt een succes en helpt mee aan de verering van Apollonius. In de latere polemiek tussen christelijke en heidense apologeten wordt de profeet ingezet als tegenhanger van Christus. Aan het begin van de 4e eeuw schuift Sossianus Hierocles als eerste Apollonius naar voren als heidense martelaar. Kort gezegd stelt hij dat Apollonius een veel betere heilige is. Hierop reageert de kerkvader Eusebius weer door Apollonius af te schilderen als een slechte tovenaar. Toch legt Apollonius het uiteindelijk af, maar ook in deze tijd wordt hij in esoterische kringen nog aanbeden.

Oordeel

Dankzij de vertaling van Simone Mooij-Valk is de wonderlijke geschiedenis van Apollonius van Tyana nu ook in het Nederlands verkrijgbaar. Bovendien is het boek voorzien van uitgebreide informatie. De inleiding voorziet van een historische context en introduceert de hoofdrolspelers. Mooij-Valk weet ook de filosofische achtergrond van het werk te verhelderen. Zoals bij de meeste uitgaven in de Baskerville reeks bevat het boek voetnoten, een register en kaarten te verduidelijking. Het leven van Apollonius van Tyana is een prachtig boek om te lezen. Zijn tocht prikkelt de fantasie en brengt ons langs brahmanen, eenhoorns, naakte filosofen en feniksen. Daar kan het evangelie in ieder geval niet tegenop.


Auteur:

Bestellen:

Bestellen bij Bol.com Het leven van Apollonius van Tyana – Simone Mooij-Valk € 15,00
Bestellen
Bestellen bij Ebook Het leven van Apollonius van Tyana – Simone Mooij-Valk € 9,99
Bestellen

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.3/10 (11 votes cast)
Het leven van Apollonius van Tyana - Simone Mooij-Valk, 9.3 out of 10 based on 11 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *