«

»

Hemelbestormers

In Hemelbestormers. Atheïsme in de klassieke oudheid rekent Tim Whitmarsh af met een groot aantal clichés. Bovenal met het idee dat secularisatie pas in de moderne tijd is geboren.

Als hoogleraar Oudgrieks aan de universiteit van Oxford kent Tim Whitmarsh zijn klassieken. Zijn specialisme is de Griekse literatuur en cultuur ten tijde van het Romeinse Rijk. Regelmatig treedt hij buiten dit onderwerp en onderzoekt verschillende aspecten van de oudheid. In Hemelbestormers werkt hij door de literatuur van de Grieken, vanaf de eerste teksten tot en met de vroege christelijke auteurs, opzoek naar de wortels van het atheïsme.

De centrale thesis van Whitmarsh in Hemelbestormers is dat het atheïsme geen construct is uit de moderne tijd maar is ontstaan in de antieke Griekse wereld. De twijfel aan god is even oud als religie zelf. Dit punt verdedigt Whitmarsh met verve. Hij haalt een indrukwekkende lijst van antieke denkers aan die volgens hem als atheïst bestempeld kunnen worden.

Democritus had bijvoorbeeld in de vijfde eeuw v.Chr. een alternatief voor de goden met zijn atoomtheorie. Herodotus en Thucydides zette de goden op een zijspoor in hun geschiedenissen. En ook in de Atheense rechtbanken was er geen ruimte voor bovennatuurlijke verklaringen. Volgens Whitmarsh allemaal uitingen van atheïsme.

Soms is het de vraag of Whitmarsh niet teveel noties van bijvoorbeeld agnosticisme en filosofische twijfel ook onder het atheïsme plaatst. Een ander punt is of het mogelijk is om over atheïsme te spreken in de oudheid, is dit geen anachronisme? Orthopraxie, de focus op collectieve rituelen, offers en festival, was belangrijker voor de Grieken en Romeinen dan geloof. Whitmarsh beargumenteert echter dat het belang van geloof in de oudheid wordt onderschat en dat er dus wel degelijk atheïsten waren die konden twijfelden aan de traditionele religie.

Oordeel Hemelbestormers

Hemelbestormers is een krachtig pleidooi voor het bestaan van atheïsme in de oudheid. Bovendien geeft Whitmarsh een nieuwe impuls aan het huidige debat tussen atheïsten en gelovigen door het ontkennen van een god te rekken tot ver voor de moderne tijd.

Auteur:

Bestellen

Bestellen bij Bol.com Hemelbestormers – Tim Whitmarsh €23,99
Bestellen
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.3/10 (4 votes cast)
Hemelbestormers, 9.3 out of 10 based on 4 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *