«

»

Goden van de Olympus – Barbara Graziosi

Toch niet weer een opsomming van de mythen over Griekse goden? Barbara Graziosi schreef De goden van de Olympus, uitgegeven bij Ambo Anthos. En presenteert een origineel en elegant werk.

In het voorwoord geeft Graziosi het zelf al aan: de geschiedenissen van de klassieke oudheid zijn weinig origineel als het om de Olympische goden gaat. De aanpak van haar geschiedenis is anders. Ze stapt af van de vergelijkende aanpak waarin wordt gezocht naar verschillen of overeenkomsten in de visie op de goden in verschillende perioden. Graziosi richt zich in De goden van de Olympus op de transformatieprocessen. De kracht van de Olympiërs is het gemak waarmee ze laten aanpassen aan de tijdsgeest. Twee millennia nadat de laatste aanbidder is overleden zijn de goden nog steeds springlevend.

Eeuwige goden

De goden van de Olympus is chronologisch van opzet. In de inleiding worden de goden kort geïntroduceerd aan de hand van een fries van het Parthenon. Op het beeldhouwwerk zijn de twaalf goden in vergadering te zien: Zeus, Hera, Ares, Demeter, Dionysius, Hermes, Athena, Hephaestus, Poseidon, Apollo, Artemis, en Aphrodite.

Het fries is onderdeel van de Elgin marbles in het British museum. De beelden zijn een onderwerp van discussie tussen de Griekse en Britse regeringen. Enerzijds wordt gesproken van kunstroof, anderzijds heeft men het over conservering. Graziosi ziet in de politieke controverse een bewijs dat de goden universeel erfgoed zijn geworden. Ze zijn zo verweven met de Europese culturen dat beide landen hun thuis zijn.

Na de inleiding volgt de diachrone geschiedenis van de goden. Het begint in het archaïsche Griekenland en het klassieke Athene. Daarna volgt de Hellenistische en Romeinse periode. De laatste twee hoofdstukken beschrijven de meest ingrijpende transformatieperioden: het christendom en de renaissance.

Een prikkelend hoofdstuk is getiteld “Pijen en kromzwaarden” en behandelt de Griekse goden in de Arabische wereld tijdens de late middeleeuwen. Interessant is dat de islamitische astronomen de goden hebben gekoppeld aan de planeten. Homerus werd nauwelijks gelezen waardoor men geen duidelijk beeld had bij de goden. Daardoor kon het voorkomen dat de held Heracles in een afbeelding bij zijn sterrenbeeld opeens een kromzwaard vast heeft.

Oordeel

Het is knap dat Graziosi twee millennia aan receptiegeschiedenis weet te vatten in ongeveer 250 pagina’s. Haar verhaal is bondig maar ze slaat geen detail over. Een boeiende passage gaat over de 15e eeuwse Italiaanse graaf Sigismondo Malatesta: ‘de Wolf van Rimini’. Graziosi gebruikt hem om te illustreren hoe de Griekse goden een nieuwe betekenis kregen in de renaissance. Malatesta is de eerste die zich afzet van de pauselijke macht en zet de Olympiërs in als vertegenwoordigers van zijn aardse macht. Zijn militaire kracht en kunstzinnige ambitie waren ingegeven door deze goden. Hij ging zelfs zover om een kerk in Rimini te bouwen die meer leek op een persoonlijk mausoleum. Het interieur was versierd met vele verwijzingen naar de Griekse goden.

Naast de verfrissende insteek van het werk blijft De goden van de Olympus interessant tot het einde, omdat Graziosi veel recent onderzoek verwerkt. Bovendien belicht ze vele aspecten. Culturele, sociale, economische en politieke dimensies komen aan bod. Tel daarbij op dat ze ook nog eens haar informatie uit verschillende disciplines haalt zoals de beeldende kunst, bronteksten en archeologie en we kunnen concluderen dat De goden van de Olympus een prachtige cultuurgeschiedenis is.

Auteur: Mark Loeffen

Bestellen:

Bestellen bij Bol.com Goden van de Olympus – Barbara Graziosi € 24,95
Bestellen
Bestellen bij Ebook Goden van de Olympus – Barbara Graziosi € 14,99
Bestellen

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.4/10 (9 votes cast)
Goden van de Olympus - Barbara Graziosi, 9.4 out of 10 based on 9 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *