«

»

Gladiatoren nemen Nijmegen over

In het Valkhof is momenteel een grote internationale tentoonstelling te bezichtigen. In samenwerking met het Colosseum en een aantal Europese musea is de tentoonstelling Gladiatoren: helden van het Colosseum opgezet. De expositie biedt een kijk achter de schermen en toont de veelzijdige wereld van de gladiator.

Gladiatoren: helden van het ColosseumGladiatoren helden van het colosseum

De intensieve internationale samenwerking is goed terug te zien in de tentoonstelling. De collectie bestaat onder meer uit helmen, wapens, grafstenen en alledaagse objecten. Bijzonder is dat enkele vondsten voor het eerst buiten Italië zijn. De internationale tentoonstelling is vormgegeven in samenwerking met onder andere Rossella Rea, directrice van het Colosseum in Rome. Er wordt in Gladiatoren: helden van het Colosseum veel gebruik gemaakt van ondersteunende materialen als videofragmenten en projecties. Zo zijn er meerdere videofragmenten te zien waarin Rea informatie verschaft. Ook is er de mogelijkheid om een audiotour te volgen. En kinderen hebben een eigen route in het museum. Op verschillende plekken maken ze spelenderwijs kennis met het leven van de gladiator.

Geschiedenis van de gladiator

Gladiatoren: helden van het Colosseum heeft de laatste onderzoeksresultaten opgenomen van internationale studies naar de Romeinse gladiator. De bezoeker krijgt uitleg over de geschiedenis van de gladiatorenspelen. De vorming van de gladiatorenspelen wordt gekoppeld aan een aantal gebeurtenissen die worden getoond op een grote tijdlijn. De spelen begonnen als een begrafenistraditie, ingevoerd door de Grieken in de achtste eeuw v.Chr. Vanaf 350 v.Chr. groeide het uit tot een groots en veelzijdig onderdeel van de Romeinse samenleving met een piek tijdens de Romeinse Keizertijd. De spelen werden business en de gladiator groeide uit tot een professionals.

Succesvolle gladiatoren verwierven eeuwige roem. Van een aantal zijn de grafstenen te bezichtigen, met daarop inscripties over hun grootste overwinningen. De adoratie voor gladiatorenspelen is ook terug te zien in de merchandise die is teruggevonden. Er zijn veel afbeeldingen en figuurtjes van bekende gladiatoren gemaakt. Er werden zelfs mallen vervaardigd, met massaproductie als gevolg. In Nijmegen zijn er veel lampjes gevonden met afbeeldingen van gladiatoren erop, een aantal zijn te zien bij de tentoonstelling. Deze merchandise werd waarschijnlijk verkocht bij kraampjes bij het amfitheater.

Mannen en vrouwen achter het masker

In een van de zalen loop je tegen levensgrote poppen van de diverse typen gladiatoren. De verschillen tussen de samnis, murmillio, threax en andere typen vechters wordt hier uitgelegd. Een duidelijk voorbeeld van de professionele gladiatorenwereld ten tijde van keizer Augustus, die de verscheidenheid aan gladiatoren heeft laten optekenen. Elke gladiator kende zijn eigen opleiding en uitrusting. Dit gold ook voor het kleine aantal vrouwelijke gladiatoren die er waren. In de ruimte getiteld Trainen als een gladiator krijgt de bezoeker het dagelijks leven van een gladiator te zien. Een authentiek houten trainingszwaard (10 v.Chr., Oberaden) is te zien, en er is zelfs de mogelijkheid om zelf te oefenen.

Gladiatoren helden van het colosseum helmEen andere mooie collectie in de tentoonstelling zijn de helmen. Sommigen zijn nog nooit getoond buiten hun vindplaats. De meeste helmen komen uit de gladiatorenschool van Pompeii. De vulkaanuitbarsting zorgde ervoor dat ze bewaard werden. Nu bieden de helmen samen met andere vondsten een schat aan informatie. Zo is er een brood te zien dat vers werd gebakken door een gladiator tijdens de uitbarsting van de Vesuvius. Het brood werd versteend door de lava.Gladiatoren helden van het Colosseum Kniebeschermers

Net zo bijzonder zijn de bronzen beenplaten van een threax (50-79 Pompeii). Ze zijn rijkelijk versierd met reliëfs, met onder andere de god Dionysus en drie theatermaskers op elke plaat.

Helden van het Nijmeegse amfitheater

Er is ook aandacht voor Nijmegen in de expositie. In het oude Noviomagus was het eerste en wellicht enige amfitheater van Nederland gebouwd. Het amfitheater is in 1978 ontdekt tijdens opgravingen in de Nijmeegse Schildersbuurt. Vondsten met afbeeldingen van gladiatoren, zoals de gladiatorenbeker uit Nijmegen (150-200 n.Chr) en de bovengenoemde lampjes laten zien dat de gladiatorenspelen ook hier zeer geliefd waren.
De tentoonstelling heeft als doel de bezoeker te informeren over de veelzijdigheid van de gladiator, hij was meer dan een simpele vechtmachine die ons door onder andere Hollywood wordt voorgeschoteld. We kunnen stellen dat Helden van het Colosseum hierin ruimschoots is geslaagd. De bezoeker gaat weg met een flinke dosis aan informatie en inzichten. Gladiatoren leefden als topsporter met een ijzeren discipline. Een gladiator vertegenwoordigde de belangrijke Romeinse waarden als moed, zelfopoffering en vechtlust. Het is dan ook niet vreemd dat de succesvolle gladiatoren een zekere status binnen de Romeinse samenleving hadden verworven, ongeacht hun afkomst.

De verscheidenheid aan voorwerpen en de verwerking van recentelijk onderzoek maken de tentoonstelling tot een zekere must voor elke geschiedenisliefhebber.

Auteur:

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.7/10 (3 votes cast)
Gladiatoren nemen Nijmegen over, 9.7 out of 10 based on 3 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *