Dorestad. Een stad in de Middeleeuwen.

Het boek Dorestad. Een stad in de Middeleeuwen werd geschreven door dr. Annemarieke Willemsen. Eind 2018 verscheen van dit boek, dat in 2009 al twee drukken kende ter gelegenheid van een Dorestad-tentoonstelling, een nieuwe editie bij Walburg Pers.

Een Handelsstad

Tijdens archeologische opgravingen in en nabij het hedendaagse Wijk bij Duurstede kwam een Vroegmiddeleeuwse stad aan het licht: Dorestad. Dit rijke handelscentrum kende haar bloeiperiode ten tijde Karel de Grote (r. 768-814), maar verdween vanaf de late negende eeuw min of meer in de vergetelheid. De eerste archeologische resten doken halverwege de negentiende eeuw op. Dorestad liet duizenden archeologische sporen achter. In dit boek geeft Willemsen, conservator van de afdeling Nederland Middeleeuwen bij het Rijksmuseum voor Oudheden, een overzicht van tientallen van deze vondsten.

Archeologische vondsten

Dorestad is opgebouwd uit tien hoofdstukken, die zo nu en dan worden onderbroken door intermezzo’s waarin onderzoekers hun persoonlijke ervaringen delen of extra aandacht wordt geschonken aan één specifiek object. Het eerste hoofdstuk beschrijft de ‘ontdekking’ van Dorestad in de negentiende eeuw, toen bij beenderdelvingen de eerste menselijke en dierlijke resten tevoorschijn kwamen én verloren gingen omdat deze werden doorverkocht om in de mestproductiegebruikt te worden. Ook is in dit hoofdstuk aandacht voor de latere opgraving die op de locatie plaatsvonden.

Vanaf het tweede hoofdstuk wordt dieper ingegaan op de daadwerkelijke vondsten, beginnend met een hoofdstuk over aanwijzingen voor Dorestadsstedelijke structuur en over voorwerpen uit het dagelijks leven.Dit wordt gevolgd door hoofdstukken over grafvondsten (H3), statussymbolen (H4), Dorestad en het water (H6) en de stad als (internationale) markt (H7 en H8). Het vijfde hoofdstuk neemt een aparte plaats in, omdat deze geheel gewijd is aan de Fibula van Dorestaden de context waarin deze is geproduceerd en gebruikt. Deze mantelspeld werd in 1969 teruggevonden op de bodem van een waterput. In dit deel van het boek vindt men dan ook een bredere uitleg over kunst en cultuur in het Karolingische Rijk, waarbij er veel aandacht is voor boekkunst.

Hoofdstuk 9 is getiteld ‘Confrontaties’ en verhaalt over spanningen tussen Dorestad en de Friezen (vóór de bloeiperiode) ende Noormannen (aan het eind van de bloeiperiode). De Vikingen hebben geen al te beste naam als het gaat om hun rol in de ondergang van deze handelsstad, maar hier en in het laatste hoofdstukwordt ook benadrukt dat men niet alleen hen de schuld kan geven voorDorestads ondergang. Die werd bepaald door een samenloop van factoren, waarvan de Vikingaanvallen er slechts één waren. Daarnaast is in dit hoofdstuk ook aandacht voor de uitwisseling van ideeën, met name op godsdienstig vlak, die in Dorestad plaatshad. Een mooie toevoeging is het laatste hoofdstuk waarin het naleven van de stad in (kinder)literatuur en afbeeldingen wordt besproken. Zo worden enkele schoolplaten met elkaar vergeleken en enkele kinderboeken besproken.

Een boek om door te bladeren

Het boek is zeker de moeite waard vanwege de vele afbeeldingen die erin staan. Redactioneel gezien valt er echter hier en daar wel wat op aan te merken; zo kloppen bijvoorbeeld enkele verwijzingen naar afbeeldingen niet en is het verhaal soms net iets te speculatief voor de iets meer ingelezen lezer. Gelukkig heeft het boek wel een lijst met aanbevolen literatuur, dus wie meer wil weten, heeft alvast enkele aanknopingspunten. Ook zouden een aantal duidelijke overzichtskaarten van Dorestad en haar wereld prettig zijn geweest.

Het boek heeft inhoudelijk echter ook sterke punten. Het hoofdstuk over Dorestads naleven is een leuke toevoeging en er worden ook veel verbanden gelegd met vondsten uit andere streken en periodes. Daarnaast is de tekst vrij toegankelijk geschreven.

Het sterkste punt van het boek is echter de prachtige vormgeving. De voorkant alleen al nodigt uit tot een kijkje en eenmaal bezig stelt het boek niet teleur. Dorestad bevat een overdaad aan beeldmateriaal: foto’s van opgravingen en vondsten, en opgravingstekeningen. Dit geeft het boek een hoge ‘doorbladerbaarheid’ en alleen daarom is het al de moeite waard.

Auteur: Afra de Mars

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *