«

»

De droom van keizer Constantijn

De droom van keizer Constantijn in de Nieuwe Kerk in Amsterdam te bezichtigen tot 7 februari 2016. Met topstukken uit Rome wordt de bloei van het christendom in het Romeinse Rijk vanaf de de vierde eeuw na Chr. in beeld gebracht.

De droom van keizer Constantijn

Het vertrekpunt van de tentoonstelling is de, zoals men het zelf benoemt, “religieuze revolutie” die vanaf de vierde eeuw plaatsvond in het Romeinse Rijk. Keizer Constantijn de Grote is hierbij een sleutelfiguur, omdat hij het christendom uit het verdomhoekje haalde. De titel “De droom van keizer Constantijn” verwijst naar een episode waarin de keizer vooraf aan de beslissende slag bij de Milvische brug een visioen krijgt. Hem werd in een droom verteld dat de christelijke god de zege zou brengen. Na zijn overwinning beëindigt Constantijn de christenvervolgingen en zou zich uiteindelijk zelfs bekeren. Daarmee begon de zegetocht van de christendom. Het is een mooi uitgangspunt voor een tentoonstelling waar wel een kritische noot aan toegevoegd mag worden.

Allereerst de opzet van de tentoonstelling. Bij binnenkomst wordt je overweldigd door het ontwerp van Paul Gallis. De entree bestaat uit een houten kopie van de boog van Constantijn uit Rome. Wanneer je onder de boog doorloopt kijkt het reusachtige marmeren hoofd van de keizer je aan met daarachter een afbeelding van het complete beeld op een groot doek. De tentoonstelling is onderverdeeld in een aantal ruimtes. Vooral de open ruimtes waarbij de kerk het decor is van de kunstschatten zijn prachtig. Andere gedeeltes zijn ondergebracht in gesloten ruimtes, de objecten uit de christelijke graven en catacomben bijvoorbeeld staan toepasselijk meer in het donker. Naast de objecten worden er filmbeelden geprojecteerd die enigszins aansluiten op het thema van de ruimte. Hoewel afgevraagd kan worden wat het doel is van fragmenten van christenvervolgingen uit een Hollywoodproductie uit de jaren 50. Realistisch is het in ieder geval niet, maar die aantekening wordt niet gemaakt.

De objecten zelf zijn bijzonder en buiten Italië nauwelijks vertoond. De selectie van bruiklenen werd onder andere door Eric Moormann en Sible de Blaauw gemaakt. Er zijn stukken uit de Vaticaanse Musea, Capitolijnse Musea en het Nationaal Romeins Museum overgekomen naar Amsterdam. Diverse Romeinse sculpturen, sarcofagen, mozaïeken en schilderingen zijn te zien. Voorbeelden van de topstukken zijn het beeldje van de goede herder uit een van de Vaticaanse musea. Een ander object dat in het oog springt is het opus sectile uit de basiliek van Junius Bassus. Daarop is een processie te zien die vooraf ging aan de spelen in Rome. Opvallend is dat er op de mozaïeken neoplatonische scènes te zien zijn. Zijn zoon, ook Junius Bassus genaamd, laat zich dan weer begraven in een sarcofaag vol christelijke symboliek.

Bij De droom van keizer Constantijn is een uitgebreide audiotoer beschikbaar. Onder andere Rosita Steenbeek, Antoine Bodar en Eric Moormann geven meer informatie en dragen met hun verhalen bij aan de sfeer. De audiotoer zou een mogelijkheid zijn om meer historische informatie te geven in aanvulling op de teksten in de tentoonstelling, maar helaas blijft het voornamelijk bij mooie verhalen.

Succesverhaal in slow motion

De organisatie geeft het thema de volgende beschrijving mee: “Het is een succesverhaal in slow motion: hoe het christendom in korte tijd van een kleine geloofsgemeenschap een dominante religie kon worden, met een allesbepalende invloed op de westerse wereld. Een snelle ommekeer die vooral mogelijk werd dankzij één persoon: keizer Constantijn de Grote.” Het klassieke paradigma van het succes van het christendom wordt spijtig genoeg nergens in de tentoonstelling genuanceerd.

De bijbehorende publicatie snijdt wel een aantal kwesties aan, bijvoorbeeld de gekleurde beeldvorming rond de vroege martelaren. Echter kiest men ervoor om geen stelling in te nemen. In de publicaties worden vooral de objecten beschreven en enige historische achtergrond.

Oordeel

De droom van keizer Constantijn is vanwege de objecten de moeite waard om te bezoeken. Het komt niet vaak voor dat topstukken uit Rome in Nederland bezichtigd kunnen worden. Voor het historische verhaal rondom het vroege christendom en de rol van Constantijn is de Nieuwe Kerk misschien niet de juiste plaats.

Auteur:

Bestellen:

Bestellen bij Bol.com Rome: De droom van keizer Constantijn € 19,95 Bestellen
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.3/10 (6 votes cast)
De droom van keizer Constantijn, 8.3 out of 10 based on 6 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *