Cicero, Het bestaan van de goden

Vertaald door Vincent Hunink
Ingeleid door Rogier van der Wal

Cicero, Het bestaan van de goden is een vertaling van De natura deorum van Cicero, vertaald door Vincent Hunink. In de meest recente uitgave heeft Rogier van der Wal een nieuw voorwoord geschreven en heeft hij de vertaling licht bewerkt. De natura deorum is niet het bekendste werk van Cicero, maar het heeft wel veel invloed gehad op latere grote denkers als Voltaire en Kant. Griekse filosofie en Romeinse literatuur komen prachtig samen in De natura deorum. De vragen rondom goden en mensen hield Cicero zijn leven lang bezig.

De natura deorum
De natura deorum
is een filosofisch werk waarin het bestaan van goden en welke rol zij vervulden de centrale vraag vormt. Religie vormde een belangrijk onderdeel van de Romeinse cultuur. Maar over het daadwerkelijke bestaan en welke rol de goden vervulden debatteerden vooral filosofen. En die waren het grondig met elkaar oneens. Stoïcijnen zagen goddelijke machten overal werkzaam, terwijl volgelingen van Epicurus stelden dat er voor goden een minimale rol was weggelegd. De Academici waren beroeptwijfelaars en lieten de zaak bij voorkeur open.
Cicero schreef De natura deorum tussen 45- en 44 v.Chr., vlak voor zijn dood. De verschillende zienswijzen over de goden staan in drie boeken uitgeschreven, waarin zich een debat ontvouwt in sterk retorische stijl.  Gaius Velleius spreekt namens het epicurisme in boek I, Quintus Lucilius Balbus vertegenwoordigd het stoïcisme in boek II, en Gaius Cotta een combinatie van stoïcisme met de academici in boek III. Het werk leest als een dialoog, waarin Cicero aan het eind van ieder deel zijn ongezouten mening over de verschillende standpunten deelt.

Vertaling
De vertaling is geschreven door Vincent Hunink. Het is zeker een aanrader voor geïnteresseerden.
Het leest fijn en het geeft het debat goed weer door de duidelijke weergave van de verschillende standpunten. Rogier van der Wal heeft het boek een veelomvattende intro gegeven. Hierin beschrijft hij kort samengevat de achtergrond van Cicero en met name zijn politieke stemming toen hij het boekwerk schreef. Cicero kende een modelcarrière, welke echter ook diepe dalen had. Hij was na zijn ballingschap teruggekomen in een veranderd Rome, waar Julius Caesar aan de macht was. Zijn teleurstelling uitte zich in een fraai filosofisch oeuvre, waarin hij tevens telkens het belang van de filosofie bediscussieerde.

Heden en verleden
Van der Wal gaat in op de vraag of De natura deorum in de 21e eeuw nog een relevante tekst is. Hij beargumenteert in het voordeel, gezien religie de laatste jaren volop in de belangstelling staat. In het westen schrijdt de secularisatie voort, maar in andere werelddelen heeft religie een prominentere rol. Van der Wal beargumenteert dat in deze ‘postseculiere tijd’ alleen een seculiere samenleving de garantie van religieuze en filosofische vrijheid kan bieden. Het blijft belangrijk, zoals Van der Wal ook beoogt, met elkaar in gesprek te blijven gaan over religie. Gezien de huidige maatschappij is het boek een mooie aanrader, om kwesties van het heden en verleden met elkaar te verbinden.

Auteur: Nicole Janssen

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *