«

»

Altijd de beste – H.W. Pleket

H.W. Pleket schreef een verhandeling over sport bij de Grieken getiteld Altijd de beste, gepubliceerd bij Athenaeum. Wij denken aan de Olympische spelen, maar het onderwerp is een stuk breder dan dat.

Altijd de beste

Pleket is emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis en de Griekse en Latijnse Epigrafiek aan de Rijksuniversiteit Leiden. Hij heeft verschillende wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan waarin hij sport in het oude Griekenland heeft bestudeerd. Altijd de beste is zijn eerste werk voor een breder publiek. Centraal in het werk staat de ontwikkeling van een authentieke sportcultuur in de Griekse oudheid, zoals hij zelf in de inleiding stelt. Pleket belicht hierbij de sociale, maatschappelijke en mentale aspecten van de antieke sport.

Ontwikkeling sport

De hoofdthese in Altijd de beste is dat de steden in de Griekse wereld essentieel waren in de ontwikkeling van de competitieve sportcultuur. Sportwedstrijden werden een vorm van beschaving voor de stedelijke elites. Vanuit de steden werd er geïnvesteerd in de sport bijvoorbeeld door aanleg van stadions en het organiseren van spelen. Atleten representeerden de steden en verdedigden zo de eer. Pleket gaat thematisch te werk in Altijd de beste. Een aantal van de onderwerpen die worden behandeld zijn de atleten, de sportdisciplines, vrouwensport en de ideologie van de Griekse sport.

Naast de thematische behandeling volgt het werk ook chronologisch de ontwikkelingen. Uiteraard begint Altijd de beste daarbij met de oudste Griekse tekst waarin wordt gesport: de Ilias met de bekende passage waarin Achilles spelen organiseert ter ere van zijn overleden vriend Patroklos. Na de 8e eeuw verandert de competitieve sport ingrijpend door twee ontwikkelingen. Allereerst neemt het aantal toernooien in de Griekse wereld fors toe. Ten tweede verandert de sociale herkomst en status van de atleten.

Bronnen Altijd de beste

Boxer van het QuirinaalPleket is gespecialiseerd in epigrafie en dat is te merken in het bronmateriaal in Altijd de beste. Veel van de informatie komt uit Griekse inscripties. Winnaars van toernooien werden geëerd met een inscriptie bij hun beeld. Omdat winnen het enige was wat telde zijn de inscripties nogal hoogdravend. Geestig is bijvoorbeeld de manier waarop een bokser zijn nederlaag op een toernooi positief probeert te verkopen. Hij heeft dan wel verloren, maar is wel toegelaten tot de spelen; een prestatie op zich toch?

De andere bronnen van Pleket zijn ook voornamelijk literair. Uit verschillende teksten haalt hij fragmenten over de sport. Een laatste categorie bronmateriaal zijn de afbeeldingen van sporters op vazen of in sculpturen. In Altijd de beste staan onder andere zwart-wit foto’s van de voorwerpen. Een van de mooiste sculpturen van een sporter, die ook in het boek staat, is het bronzen beeld van een boxer gevonden op de Quirinaal in Rome.

Oordeel

Wie Altijd de beste leest komt net als Pleket tot de conclusie dat sport veel dieper geworteld was in de Griekse cultuur dan bij ons. Dankzij het gedegen werk krijg je een inkijk in de antieke wereld van de sport die ver van onze belevingswereld afstaat. Het meest opvallende verschil? De meedogenloze competitie. Voor verliezers was geen eer weggelegd: geen zilver, geen brons, alleen de winnaar kreeg een prijs en de bijkomende status.

Auteur:

Bestellen:

Bestellen bij Bol.com Altijd de beste – H.W. Pleket €19,99
Bestellen
Bestellen bij Ebook Altijd de beste – H.W. Pleket € 15,99
Bestellen

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.3/10 (9 votes cast)
Altijd de beste - H.W. Pleket, 9.3 out of 10 based on 9 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *