«

»

Nederlandse limes erfgoed

Eind mei is de Stichting Romeinse Limes opgericht. Het doel is het voordragen van de Nederlandse limes voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO in 2018. De komende drie jaar wordt er gewerkt aan een landelijk activiteitenprogramma met betrekking tot de oude grens.

Bouw van de limes

De noordelijke grens van het Romeinse Rijk liep dwars door Nederland langs de Rijn. In eerste instantie werd nog geprobeerd om heel Germanië in te lijven. Na een aantal nederlagen koos keizer Claudius voor een andere tactiek. Tacitus schrijft dat de generaal Corbulo orders kreeg om een defensieve linie te vormen achter de Rijn. De term limes is echter nooit gebruikt door de Romeinen, zijn dachten nooit in termen van grenzen over hun imperium. Bovendien verplaatste de keizer rond 50 na Chr. de oorlogen naar Brittanië.Romeinse forten, steden en nederzettingen

De logische keuze voor de verdedigingslinie was de Rijn. De rivier was gemakkelijk te verdedigen en met schepen was ook het transport geen probleem. Men creëerde een keten van forten en wachttorens die met lichtsignalen konden communiceren. Daarnaast werd veel aandacht besteed aan de infrastructuur met een uitgebreid wegennetwerk tot in Rome. Ook werden met kanalen de rivieren verbonden voor het eerder genoemde transport en de Rijnvloot.

Aan de hand van opgravingen blijkt dat de bouw van de limes niet zo gestructureerd verliep als uit de geschreven bronnen lijkt. De linie is stukje bij beetje gebouwd, waarschijnlijk op basis van willekeurig militair beleid. Zo stammen sommige forten, zoals in Valkenburg, Alphen en Woerden, van vóór de tijd van Corbulo. En er zijn ook boven de Rijn militaire overblijfselen gevonden in bijvoorbeeld Velsen.

In de derde eeuw na Chr. verslapte de verdediging van de grens. In de strijd om het keizerschap werd er veel met de troepen geschoven waardoor de forten in het noorden leeg stroomden. Uiteindelijk konden de Germaanse stammen onbelemmerd de grens over steken. De usurpator Postumus wist tijdelijk nog een vuist te maken tegen het uiteenvallen van de provincie. Hij stichtte tussen 260 en 296 een Gallisch keizerrijk en liet ook het binnenland bewaken met troepen. Het mocht niet baten: de Romeinen trokken zich uiteindelijk terug tot achter de Alpen en de grens verdween.

Werelderfgoed UNESCO

De limes is het grootste archeologische monument van Nederland en verdient een plaats op de werelderfgoedlijst. In Engeland, Schotland en Duitsland heeft de grens al een beschermde status. Met de toevoeging van het Nederlandse deel wordt er een uitgestrekt archeologisch gebied gevormd door heel Europa. In Nederland is hiervoor het project Landelijke Limessamenwerking opgezet tussen provincies, gemeentes en andere partijen.

In dit project wordt geïnvesteerd in de zichtbaarheid en beleving Fietstochten langs de Limesvan de limes. Hierbij wordt geprobeerd een toeristische infrastructuur te creëren langs de hele grens. Dit gebeurt bijvoorbeeld met de aanleg van fietsroutes en bezoekersplaatsen. Helaas zijn in Nederland veel van de Romeinse forten en infrastructuur reeds verloren gegaan door de meanderende rivieren en baggerwerkzaamheden. Met de monumentstatus zal dit erfgoed beter worden beschermd zodat ook in de toekomst het Romeinse verleden van Nederland nog te beleven is.

Auteur:

Verder kijken en lezen:

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.5/10 (10 votes cast)
Nederlandse limes erfgoed, 9.5 out of 10 based on 10 ratings

1 reactie

  1. jos timmer

    Met groot genoegen hoorde ik dat Nederland nu echt werk gaat maken van het aanvragen van dit deel van de Limes op de werelderfgoedlijst. In de loop der jaren heb ik veel hoogtepunten kunnen bezoeken van de Engelse en Duitse Limes. In etappes heb ik per fiets langs de Nederlands Duitse Limes gereden tot aan Regensburg. Wat mij vooral raakt is de impact die deze weg/grens heeft gehad en nog steeds heeft. Het maakt duidelijk hoeveel zaken rond dit monumet tijdloos zijn en hoe we dus ook nog steeds kunnen leren van alle ontwikkelingen die zich rond de Limes hebben afgespeeld.
    Wanneer ik wat kan doen om dit initiatief te steunen dan hoor ik het graag.
    Jos Timmer, Eelde

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *