«

»

Romeinse tentoonstelling Noordbrabants Museum

Het Noordbrabants Museum sloot op 15 mei 2011 wegens verbouwing de deuren voor het publiek. Twee jaar later vond gelijktijdig de heropening plaats van twee musea: het Noordbrabants Museum vormt samen met het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch sinds mei 2013 het Museumkwartier.

Noordbrabants MuseumHet Noordbrabants Museum is gehuisvest in een klassiek pand aan de Verwerstraat in de binnenstad van Den Bosch. De archeologische collectie van het museum bestaat hoofdzakelijk uit voorwerpen uit de Romeinse periode, die worden getoond in de vaste tentoonstelling Romeins Brabant.
In het museum wordt een collectie kunst en historische voorwerpen tentoongesteld die loopt van de prehistorie tot nu. In de Quistvleugel op de eerste verdieping is de tentoonstelling Romeins Brabant te zien. Als bezoeker zie je terwijl je de trap op loopt al goed wat je te wachten staat: op de muur boven aan de trap staat een enorme schildering van een Romeinse soldatenhelm afgebeeld.

Tentoonstelling Noordbrabants Museum

Het valt bij binnenkomst gelijk op: deze tentoonstelling wil graag de aandacht van de jonge bezoeker vangen en vasthouden. De thema’s Soldaten aan de grens, De wereld van de goden en Thuis in Romeins Brabant staan centraal. De thema’s zijn duidelijk van elkaar gescheiden door middel van half afgesloten hoeken. Op de website van het museum wordt uitgelegd dat de thema’s aansluiten bij de onderwijsmodules die in het basis- en voortgezet onderwijs worden gegeven. Betekent dit dat de tentoonstelling voor de volwassen bezoeker niet interessant is? Absoluut niet. Het museum is er in geslaagd om een voor iedereen boeiende expositie samen te stellen.

Thuis in Romeins Brabant

Een belangrijk Romeins bouwwerk dat in de provincie Brabant is aangetroffen is de Villa van Hoogeloon. Hoogeloon is een dorp in de gemeente Bladel. In de jaren tachtig van de twintigste eeuw werden de restanten van een Romeinse villa uit de tweede eeuw ontdekt.Fresco villa Hoogeloon In het Noordbrabants Museum wordt onder andere een fragment van een fresco uit 125 na Chr. getoond, dat is gevonden tijdens de opgraving van de Villa van Hoogeloon. Brabant wordt door het museum in de context geplaatst van het grote Romeinse rijk. De tekst naast het fresco fragment legt aan de bezoeker uit dat de rijkere Romeinen zich luxe woningen met prachtige wandschilderingen konden permitteren. Uit Pompeii zijn grootschalige en luxueuze wandschilderingen bekend, maar in de grensgebieden zoals Brabant zijn de gevonden wandschilderingen veel minder in aantal en ook nog eens veel minder in het oog springend.

De wereld van de goden

Bij het thema over goden wordt duidelijk dat er vooral aan de noordgrens van Noord-Brabant Romeinse heiligdommen hebben gestaan. Tempelfragmenten en beeldjes van goden tonen dit aan. Materialen uit Empel, Veldhoven en Cuijk worden aan de bezoeker getoond. De tempel van Empel is een heiligdom dat gewijd is aan Hercules Magusanus, oppergod van de Bataven. De resten van de tempel zijn ontdekt door een amateurarcheoloog. Rond het begin van onze jaartelling werd de tempel opgericht. In de buurt ervan zijn veel vondsten gedaan, waaronder bronzen godenbeeldjes. Daarnaast zijn in Romeinse grafvelden in Brabant grote hoeveelheden sieraden gevonden. Deze sieraden waren van kostbaar materiaal zoals glas, brons, goud en barnsteen.

Soldaten aan de grens

Bij ‘Soldaten aan de grens’ wordt uitgelegd dat de noordgrens van het Romeinse rijk werd gevormd door een reeks forten die zich uitstrekte van Nijmegen tot aan de kust. In het gebied ten zuiden daarvan lagen de legerkampen. In Cuijk zijn overblijfselen gevonden die duiden op de aanwezigheid van militairen. Tegelijkertijd wordt hierbij de kanttekening gemaakt dat in de Brabantse bodem niet veel sporen van strijd zijn teruggevonden. Inscriptie CaesarDoor het gebrek aan vondsten is er weinig bekend over het wel en wee van soldaten in Brabant ten tijde van de invallen van Caesar. Cuijk neemt wederom een prominente plaats in de tentoonstelling in als de bezoeker aanbelandt bij twee bouwfragmenten met opschriften uit circa 150 na Chr. die in deze plaats zijn gevonden. De inscripties vermelden gedeeltelijk Caesar en Trajanus. De verklarende museumtekst legt uit dat dit duidt op de aanwezigheid van voorname gebouwen. Dit zou er op kunnen wijzen dat Romeins Cuijk een belangrijke status had. Persoonlijke bezittingen van soldaten zoals een bijl, scheermes, kruik, zwaard en lanspunt liggen in vitrines opgesteld.

De Danseres van Geldrop

Een ander opvallend voorwerp komt weliVenus van Geldropswaar niet uit de Romeinse periode, maar is toch het vermelden waard. Het staat bekend als de ‘danseres van Geldrop’. In Geldrop is deze afbeelding van een halfnaakte danseres op een stuk zandsteen gevonden. De afbeelding is gedateerd op circa 11.000 v. Chr. De authenticiteit ervan heeft vaak ter discussie gestaan. Recentelijk zijn er echter Limburgse, Italiaanse en Franse voorbeelden met deze Brabantse voorstelling vergeleken, onder andere met behulp van de microscoop. Hierdoor zijn twijfels over de authenticiteit verdwenen.

Toekomstige archeologen?

Er is genoeg te zien op de tentoonstelling over Romeins Brabant. Ook op modern visueel gebied. De bezoeker kan door middel van touchscreens aanvullende informatie krijgen over objecten en over de Romeinen in Brabant. Maquettes maken het geheel nog visueel aantrekkelijker. Tot slot wordt de jongste bezoeker aangemoedigd om zich te verdiepen in het werk van de archeoloog. Een groot verlicht horizontaal scherm toont het werk van de archeoloog aan tijdens de verschillende fasen van een opgraving. Het zou zomaar kunnen leiden tot enthousiaste toekomstige archeologen.

Auteur:

Verder kijken en lezen:

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.0/10 (11 votes cast)
Romeinse tentoonstelling Noordbrabants Museum, 8.0 out of 10 based on 11 ratings

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *